Từ này được ghép từ 2 mảnh: “intro-“（vào bên trong）+ “-duce”（dẫn, đưa đi）.
“Dẫn ai đó / cái gì đó vào bên trong” chính là hình ảnh cốt lõi, và từ đó ra nghĩa “introduce” = “giới thiệu”, “đưa vào (áp dụng)” nhé!
introduce nghĩa là gì? Hình ảnh cốt lõi là “dẫn vào bên trong”
“introduce” (phát âm: /ˌɪn.trəˈdjuːs/ – Anh Anh, /ˌɪn.trəˈduːs/ – Anh Mỹ,【động từ】) mang nghĩa “giới thiệu (ai đó với ai đó)”, “giới thiệu (sản phẩm, ý tưởng)”, “đưa vào áp dụng (luật, hệ thống, công nghệ)”.
“intro-” (vào bên trong) + “-duce” (dẫn) — ghép lại thành “dẫn vào bên trong”. Đây là hình ảnh chạy xuyên suốt tất cả các nghĩa của từ này.
Bạn hãy tưởng tượng một vòng tròn: bên trong vòng tròn là nhóm bạn của mình, là thị trường, là hệ thống luật pháp của một nước.
“introduce” là hành động cầm tay một người (hoặc một thứ) đang đứng ngoài vòng tròn và dẫn họ bước vào bên trong. Chỉ cần giữ hình ảnh này thôi là bạn dùng được gần hết các nghĩa!
Chính xác luôn! Và cái vòng tròn đó không nhất thiết phải là con người.
Nếu vòng tròn là “thị trường Việt Nam”, thì dẫn một sản phẩm vào đó là introduce a product. Nếu vòng tròn là “hệ thống pháp luật”, thì dẫn một điều luật mới vào đó là introduce a new law.
Đây là điểm khiến “introduce” rộng hơn nhiều so với cảm nhận ban đầu của người học Việt Nam. Rất nhiều bạn chỉ nhớ mỗi nghĩa “giới thiệu người với người”, nên khi gặp câu “The government introduced a new tax in 2020” thì bối rối, không hiểu chính phủ “giới thiệu” thuế kiểu gì.
Thực ra vẫn là một hình ảnh duy nhất: trước đó thứ này chưa có ở bên trong, bây giờ nó được dẫn vào.
Câu ví dụ cơ bản với “introduce”
【Giới thiệu người với người】
・Let me introduce my friend Nam.
（Để mình giới thiệu bạn Nam của mình nhé.）
・She introduced me to her parents.
（Cô ấy giới thiệu mình với bố mẹ cô ấy.）【Giới thiệu sản phẩm, ý tưởng】
・The company introduced a new smartphone last month.
（Công ty đã ra mắt một chiếc điện thoại mới vào tháng trước.）【Đưa vào áp dụng】
・The school introduced a new rule about phones.
（Trường đã áp dụng một quy định mới về điện thoại.）【Cho ai đó tiếp xúc lần đầu với một thứ】
・My uncle introduced me to jazz when I was ten.
（Cậu mình cho mình biết đến nhạc jazz hồi mình mười tuổi.）
Vì sao tiếng Việt dịch “introduce” là “giới thiệu”? Và khi nào thì không dịch được như vậy
Ở đây có một chuyện khá may mắn cho người Việt học tiếng Anh nè.
Từ “giới thiệu” trong tiếng Việt là từ Hán Việt (介紹), và nó dùng được cho cả người lẫn đồ vật — y hệt như “introduce” trong tiếng Anh. Giới thiệu bạn bè, giới thiệu sản phẩm, giới thiệu cuốn sách… đều xuôi tai cả!
Đó là lý do “introduce” là một trong những từ gốc Latin dễ chịu nhất với người Việt. Bạn gần như có thể lấy “giới thiệu” đắp vào là xong.
Nhưng có một vùng mà “giới thiệu” hụt hơi. Mình chỉ bạn chỗ đó luôn nhé.
Vùng đó là nghĩa “đưa vào áp dụng”. Khi chủ ngữ là chính phủ, công ty, nhà trường và tân ngữ là luật, quy định, hệ thống, thuế… thì tiếng Việt tự nhiên sẽ không nói “giới thiệu” nữa.
Cùng một chữ “introduce”, tiếng Việt tách thành 3 cách nói
●She introduced me to her boss.
→ “Cô ấy giới thiệu mình với sếp của cô ấy.” ＝ giới thiệu
●Apple introduced the first iPhone in 2007.
→ “Apple đã ra mắt chiếc iPhone đầu tiên vào năm 2007.” ＝ ra mắt / trình làng
●The government introduced a new law.
→ “Chính phủ đã ban hành một điều luật mới.” ＝ ban hành / đưa vào áp dụng
⇒ Tiếng Anh chỉ cần 1 động từ, tiếng Việt phải đổi động từ theo đối tượng. Nhưng trong đầu người bản xứ thì cả 3 câu vẫn là một hành động: dẫn thứ chưa có ở bên trong vào bên trong.
Nhìn từ chiều ngược lại thì bạn đang lời đó chứ!
Vì bạn chỉ cần học 1 từ tiếng Anh là “introduce”, rồi tùy tình huống mà chọn từ tiếng Việt cho mượt. Cái khó là ở chiều Việt → Anh: đừng vì tiếng Việt nói “ban hành” mà đi tìm một từ tiếng Anh lạ hoắc, cứ mạnh dạn dùng “introduce” là chuẩn rồi.
Các mẫu câu hay gặp nhất với “introduce”
Nhớ nghĩa xong thì phải nhớ được “khung câu”. “introduce” là ngoại động từ, tức là luôn cần một tân ngữ đứng ngay sau. Đây là chỗ người Việt hay hụt.
1. Mẫu quan trọng nhất: “introduce A to B”
Khi muốn nói “giới thiệu A với B”, tiếng Anh dùng giới từ to, chứ không phải “with”.
Lý do rất hợp với hình ảnh cốt lõi: to chỉ hướng đi tới. Bạn đang dẫn A đi về phía B, nên phải là “to”.
【Ví dụ】
・I’d like to introduce you to my sister.
（Mình muốn giới thiệu bạn với chị mình.）
・He introduced his new colleague to the team.
（Anh ấy giới thiệu đồng nghiệp mới với cả nhóm.）✕ introduce you with my sister ← lỗi rất phổ biến
Đây đúng là cái bẫy do tiếng mẹ đẻ tạo ra đó! Chữ “với” trong tiếng Việt kéo bạn về phía “with” một cách rất tự nhiên.
Mẹo để không quên: bạn đang đẩy A tiến về phía B, có hướng hẳn hoi, nên phải là “to”. Còn “with” thì mang nghĩa “cùng nhau, đi kèm” — không có hướng, nên không hợp.
2. Tự giới thiệu bản thân: “introduce oneself”
Vì “introduce” bắt buộc phải có tân ngữ, nên khi tự giới thiệu bạn không được bỏ trống mà phải đặt đại từ phản thân (myself / yourself / himself…) vào.
【Ví dụ】
・Let me introduce myself. My name is Linh.
（Cho mình tự giới thiệu một chút. Mình tên Linh.）
・Please introduce yourself to the class.
（Em hãy tự giới thiệu trước lớp nhé.）✕ Let me introduce. ← câu này lơ lửng, người nghe sẽ đợi xem bạn giới thiệu ai
3. Cho ai đó biết đến một thứ lần đầu: “introduce sb to sth”
Mẫu này rất hay dùng trong đời sống, và nhiều bạn không nghĩ ra vì tiếng Việt diễn đạt vòng vo hơn hẳn.
【Ví dụ】
・My teacher introduced me to Vietnamese poetry.
（Nhờ cô giáo mà lần đầu mình biết đến thơ Việt Nam.）
・Who introduced you to this game?
（Ai rủ bạn chơi game này vậy? / Ai cho bạn biết game này thế?）
4. Đưa một thứ vào một hệ thống: “introduce sth into/to sth”
Khi muốn nhấn mạnh “đưa vào bên trong một phạm vi”, người ta hay dùng into.
【Ví dụ】
・Rabbits were introduced into Australia in the 19th century.
（Thỏ được đưa vào Úc từ thế kỷ 19.）
・The company introduced AI into its customer service.
（Công ty đã đưa AI vào bộ phận chăm sóc khách hàng.）
Cách phát âm “introduce”: trọng âm rơi vào âm tiết cuối
Từ này dài 4 âm tiết nên rất nhiều bạn đọc “trớt quớt”. Bạn nhớ giúp mình một điều duy nhất thôi:
trọng âm nằm ở âm tiết CUỐI — “in-tro-DUCE”. Không phải “IN-troduce” đâu nhé!
Phát âm “introduce”
Anh Anh：/ˌɪn.trəˈdjuːs/（in-trơ-ĐIU-x）
Anh Mỹ：/ˌɪn.trəˈduːs/（in-trơ-ĐU-x）
① Trọng âm chính ở âm tiết thứ 4: -duce
② Âm tiết thứ 2 “-tro-” đọc nhẹ thành /trə/ (âm “ơ” mờ), không đọc rõ thành “trô”
③ Kết thúc bằng /s/ chứ không phải /z/ — đây là điểm khác với danh từ “use” /juːz/
④ Anh Mỹ bỏ mất âm /j/, nên nghe như “-DOOS”
Đây là thói quen chung của rất nhiều người Việt, vì tiếng Việt không có phụ âm cuối bật ra kiểu đó.
Cách luyện đơn giản: bạn đọc “introduce” rồi kéo dài âm gió cuối ra một chút như đang nói “sờ” mà không có nguyên âm. Chỉ cần âm gió đó xuất hiện là người nghe phân biệt được ngay, khỏi lo phát âm chuẩn 100%.
“introduce” và “introduction” khác nhau ở đâu?
Hai từ này là cặp động từ – danh từ của cùng một gốc, nhưng cả trọng âm lẫn nguyên âm đều đổi, nên nghe qua có khi tưởng hai từ khác nhau hoàn toàn.
So sánh nhanh
introduce（động từ）/ˌɪn.trəˈdjuːs/ → âm cuối đọc là “ĐIU-x“
introduction（danh từ）/ˌɪn.trəˈdʌk.ʃən/ → âm giữa đọc là “ĐẮC-sần”
⇒ Cả hai đều nhấn ở phần “duc”, nhưng nguyên âm đổi từ /juː/ sang /ʌ/.
⇒ Ghi nhớ: hễ thêm “-tion” thì phần “duce” co lại thành “duc”.
Về cách dùng thì đơn giản lắm: “introduce” là hành động, còn “introduction” là cái tên gọi của hành động đó, hoặc là phần mở đầu của một bài viết.
Ví dụ: “He introduced me.” (Anh ấy đã giới thiệu mình.) ⇔ “His introduction was very short.” (Lời giới thiệu của anh ấy rất ngắn.)
Nghe xa mà thật ra rất gần đó! Phần mở đầu của bài luận chính là chỗ tác giả dẫn người đọc bước vào bên trong bài viết mà.
Vẫn đúng y nguyên hình ảnh “intro-（vào trong）+ -duce（dẫn）” luôn, chỉ là thứ được dẫn vào lần này là bạn — người đọc thôi.
Nguồn gốc của “introduce”: tiếng Latin “introducere”
“introduce” đi vào tiếng Anh khoảng đầu thế kỷ 15, bắt nguồn từ động từ tiếng Latin “introducere” nghĩa là “dẫn vào, đưa vào”.
Từ Latin này lại được ghép từ “intro-“（vào phía trong）＋“ducere”（dẫn dắt）. Và “ducere” thì truy ngược lên tới tận gốc Ấn-Âu nguyên thủy *deuk-, cũng mang nghĩa “dẫn”.
Điều thú vị là các tầng nghĩa của “introduce” xuất hiện dần dần theo thời gian, chứ không có sẵn cùng lúc:
Gốc Ấn-Âu nguyên thủy：*deuk-（dẫn）
↓
Tiếng Latin：ducere（dẫn dắt）→ intro- + ducere = introducere（dẫn vào bên trong）
↓（thế kỷ 15 – đi vào tiếng Anh）
Nghĩa “đưa vào, mang vào”
↓（khoảng những năm 1550）
Nghĩa “đưa một chủ đề ra trước mọi người”
↓（khoảng những năm 1650）
Nghĩa “giới thiệu người này với người kia” ← nghĩa quen thuộc nhất hiện nay lại là nghĩa sinh sau đẻ muộn!
Đúng vậy đó, và chuyện này rất hay gặp với từ vựng tiếng Anh!
Sách giáo khoa thường dạy nghĩa dễ hình dung nhất trước, chứ không dạy theo thứ tự lịch sử. Nên khi bạn thấy một nghĩa “lạ” trong bài đọc, rất có thể đó mới là nghĩa gốc của từ đấy.
Ghép từ mà nhớ: “intro-” + “-duce”
Tách “introduce” thành 2 mảnh, bạn sẽ mở khóa được cả một chùm từ vựng khác.
“intro-” là mảnh mang nghĩa “vào bên trong”
“intro-” là biến thể của “in-” (bên trong), nhấn mạnh hướng đi vào phía trong.
- introvert：”intro-（vào trong）” + “vert（quay）” ⇒ người quay vào bên trong ＝ người hướng nội
- introspection：”intro-（vào trong）” + “spect（nhìn）” ⇒ nhìn vào bên trong ＝ sự tự soi xét, nội quan
Bạn để ý chưa: introvert（người hướng nội） là từ mà giới trẻ Việt Nam dùng suốt luôn nè!
Chữ “intro” trong đó với chữ “intro” trong “introduce” là một mảnh giống hệt nhau. Biết một, bạn nhớ được cả hai.
“-duce / -duct” là mảnh mang nghĩa “dẫn”
Đây mới là mảnh đắt giá. “-duce” và “-duct” đều đến từ “ducere” (dẫn) của tiếng Latin, và chúng nằm rải rác khắp tiếng Anh.
・produce（pro- = ra phía trước）⇒ dẫn ra phía trước ＝ sản xuất, tạo ra
・reduce（re- = trở lại）⇒ dẫn ngược trở lại ＝ giảm bớt
・conduct（con- = cùng nhau）⇒ dẫn đi cùng nhau ＝ tiến hành; dẫn điện; hành vi
・deduce（de- = từ trên xuống）⇒ dẫn xuống từ một điều đã biết ＝ suy ra, suy luận
・duct（bản thân nó）⇒ ống dẫn（ống dẫn khí, ống thông gió）
Cả một đại gia đình luôn đó! Và mấu chốt là phần đầu quyết định hướng đi: pro- là ra trước, re- là quay lại, intro- là vào trong.
Nên khi gặp một từ lạ có đuôi “-duce” hay “-duct”, bạn cứ dịch thầm là “dẫn … theo hướng …” — đoán trúng nghĩa với tỉ lệ cao lắm!
Tổng kết về “introduce”
Dưới đây là phần tóm tắt lại nghĩa và cách nhớ của “introduce”.
⇒ Hình ảnh cốt lõi: “dẫn ai đó / cái gì đó từ ngoài vào bên trong”
⇒ Nghĩa: “giới thiệu”, “ra mắt”, “đưa vào áp dụng”
●Điểm dễ sai nhất về ngữ pháp ⇒ dùng “introduce A to B”, tuyệt đối không dùng “with”
●Tự giới thiệu thì phải có tân ngữ ⇒ introduce myself（không được nói “Let me introduce.” trống trơn）
●Phát âm ⇒ trọng âm ở âm tiết cuối in-tro-DUCE, và nhớ bật âm /s/ ở cuối
●Tiếng Việt “giới thiệu” phủ được phần lớn nghĩa, nhưng với luật lệ, quy định thì phải chuyển thành “ban hành / đưa vào áp dụng”
Bạn ghé xem thêm các từ khác nhé!
Online Etymology Dictionary (etymonline.com), mục “introduce”, “intro-“, “introduction”
Merriam-Webster Dictionary, mục “introduce”
Cambridge Dictionary (English–Vietnamese), mục “introduce”